YOGA • ΙΣΤΟΡΙΑ Η ιστορία της γιόγκα είναι μακρά και πολυδιάστατη, με ρίζες που φτάνουν βαθιά στην αρχαία Ινδία, χιλιάδες χρόνια πριν. Η λέξη «γιόγκα» προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη yuj, που σημαίνει ένωση ή σύνδεση, αναφερόμενη στην εναρμόνιση σώματος, νου και πνεύματος. Μια συνοπτική επισκόπηση της ιστορικής πορείας της γιόγκα: Προ-Βεδική και Βεδική Περίοδος …
YOGA • ΙΣΤΟΡΙΑ
Η ιστορία της γιόγκα είναι μακρά και πολυδιάστατη, με ρίζες που φτάνουν βαθιά στην αρχαία Ινδία, χιλιάδες χρόνια πριν. Η λέξη «γιόγκα» προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη yuj, που σημαίνει ένωση ή σύνδεση, αναφερόμενη στην εναρμόνιση σώματος, νου και πνεύματος.
Μια συνοπτική επισκόπηση της ιστορικής πορείας της γιόγκα:
Προ-Βεδική και Βεδική Περίοδος (3000 – 800 π.Χ.)
Οι πρώτες ενδείξεις για γιόγκα εντοπίζονται σε αρχαιολογικά ευρήματα της κοιλάδας του Ινδού ποταμού, όπου εμφανίζονται φιγούρες σε στάσεις διαλογισμού.
Οι Βέδες, οι αρχαίες ινδικές γραφές, περιγράφουν τελετουργίες και πνευματικές πρακτικές που αποτέλεσαν το υπόβαθρο για τη μετέπειτα ανάπτυξη της γιόγκα.
Ουπανισάδες και Φιλοσοφική Ανάπτυξη (800 – 200 π.Χ.)
Η γιόγκα αποκτά πιο εσωτερικό και φιλοσοφικό χαρακτήρα. Οι Ουπανισάδες αναφέρονται ρητά στη γιόγκα ως μέσο αυτογνωσίας και ένωσης με το απόλυτο (Brahman).
Εμφανίζεται η έννοια του ατομικού εαυτού (Ātman) και της σύνδεσής του με το σύμπαν.
Κλασική Περίοδος – Η Γιόγκα του Πατάντζαλι (200 π.Χ. – 500 μ.Χ.)
Ο Πατάντζαλι συνέγραψε τα Yoga Sūtras, ένα από τα σημαντικότερα κείμενα στην ιστορία της γιόγκα.
Σε αυτό παρουσιάζεται το σύστημα της Αστάνγκα Γιόγκα (Οκταπλή Οδός):
- Yama – ηθικές αρχές
- Niyama – αυτοπειθαρχία
- Āsana – σωματικές στάσεις
- Prāṇāyāma – έλεγχος αναπνοής
- Pratyāhāra – απόσυρση αισθήσεων
- Dhāraṇā – συγκέντρωση
- Dhyāna – διαλογισμός
- Samādhi – ένωση με το Θείο
Μεσαιωνική Περίοδος – Χάθα Γιόγκα (500 – 1500 μ.Χ.)
Αναπτύσσεται η Χάθα Γιόγκα, η οποία επικεντρώνεται στο σώμα και στην ενέργεια.
Κείμενα όπως το Hatha Yoga Pradipika περιγράφουν αναλυτικά στάσεις (āsanas), αναπνοές (prāṇāyāma), ενεργειακά κέντρα (chakras) και άλλες πρακτικές.
Στόχος αυτής της περιόδου είναι ο καθαρισμός του σώματος και η αφύπνιση της ενέργειας Κουνταλίνι.
Μοντέρνα Εποχή – Διάδοση στη Δύση (19ος – 21ος αιώνας)
Δάσκαλοι όπως οι Swami Vivekananda, Paramahansa Yogananda, B.K.S. Iyengar, Pattabhi Jois και T.K.V. Desikachar συνέβαλαν καθοριστικά στη διάδοση της γιόγκα στη Δύση.
Κατά την περίοδο αυτή αναπτύσσονται νέα ρεύματα, όπως:
- Hatha Yoga
- Ashtanga Yoga
- Vinyasa Flow
- Kundalini Yoga
- Yin Yoga
- Power Yoga
Σήμερα
Η γιόγκα αποτελεί μια παγκόσμια πρακτική, που χρησιμοποιείται τόσο για σωματική υγεία όσο και για ψυχική ηρεμία και πνευματική ανάπτυξη. Συνδυάζει παράδοση και σύγχρονη προσέγγιση, παραμένοντας ένας ζωντανός δρόμος αυτογνωσίας.
